Çok partili süreçte ilk muhalefet partisi kuruldu

GÜNÜN OLAYI

Çok Partili Sürecin İlk Muhalefet Partisi Kuruldu (1945)

II. Dünya Savaşı'nın son yıllarında başlayan liberalleşme süreciyle birlikte yeni partilerin kurulması yolu açıldı. Bu doğrultuda Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi olan Milli Kalkınma Partisi de 18 Temmuz 1945'te gerekli başvuruyu yaptıktan sonra 5 Eylül'de resmen çalışmalarına başladı. Partinin kurucusu ve ilk genel başkanı demiryolu müteahhidi ve Türkiye’nin ilk uçak fabrikasını kuran işadamı Nuri Demirağ'dı. MKP'nin kurucuları arasında ayrıca Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (1920-1923) muhalefet grubu olan İkinci grubun önderi Hüseyin Avni Ulaş, Cevat Rifat Atilhan gibi kişiler de yer alıyordu.

MKP, 1946'da belediye seçimleri ile 1946 ve 1950'de genel seçimlere katıldıysa da bir varlık gösteremedi. Başkan Nuri Demirağ 1954 genel seçimlerine Demokrat Parti listesinden bağımsız aday olarak katıldı ve Sivas'tan milletvekili seçildi. Demirağ'ın 1957'de ölümünden sonra belirgin bir siyasal etkinlikte bulunmayan MKP, son genel kurulunu toplamadığı için 28 Mayıs 1958'de kendiliğinden fesholdu.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

"Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı" Tuğrul Bey Vefat Etti (1063)

Büyük Selçuklu Devletinin asıl kurucusu kabul edilen Tuğrul Bey’in 70 yaşlarında iken rahatsızlığı giderek artmış ve Rey şehri yakınlarında 5 eylül 1063 cuma günü vefat etti. Rey' deki türbesine defnedildi. Halife, Tuğrul Bey’e "Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı" ünvanını vermiştir. Zamanında Büyük Selçuklu Devleti iyice güçlenmiş hatta o Anadolu’nun fetih hareketlerini de başlatmıştır."Kendime bir saray yapıp da yanında bir cami inşa etmezsem, Allah’ü Teala’dan utanırım" sözü Tuğrul Bey'in dünya görüşünü çok güzel özetlemektedir. Anadolu’nun fetih çalışmalarını başlatan ilk Türk hükümdarıdır.

Mostaganem Meydan Muharebesi (1558)

Barbaros Hayrettin Paşa’nın oğlu Cezayir Beylerbeyi Hasan Paşa 5 eylül 1558’de Mostaganem Meydan Muharebesinde İspanyol ordusunu yok etti. İspanyol kumandan öldürülmüş oğlu ise esir alınmıştı. Mağlubiyet ölüm döşeğinde ki  Kutsal Roma Germen İmparatoru Charles-Quint’ten gizlenmişti.

İlk Amerikan Kongresi (1774)

İngiltere Boston limanında çaylarının dökülmesi olayını telafi etmek için bir dizi kararı uygulamaya koydu. Bu durum kolonilerin İngiltere’ye karşı daha fazla yakınlaşmalarını sağladı. Koloniler içinde bulundukları durumu görüşmek üzere 5 eylül 1774’te ilk Amerikan kogresini  Philadelhia’da topladılar. Bu kongrede İngiltere’den ilişkilerin yeniden düzenlenmesi istendiyse de bir sonuç alınamadı.

Portsmouth Barışı (1905)

Japonlar 1904-1905 savaşında Rusya’yı hem karada hem denizde ağır bir yenilgiye uğrattı.ABD2Nin araya girmesi ile 5 eylülde Portsmouth Antlaşması imzalandı. Bu olay Uzakdoğu’da yeni bir süper gücün ortaya çıktığının ilk işareti olması açısından da önem taşımaktadır.

İkinci Yozgat İsyanı (1920)

Yozgat’ta Çapanoğulları isyanında af edilenlerden beş yüz kişilik bir “Akdağmadeni Alayı” kurulmuştu. Akdağmadeni Alayı adıyla gönüllülerden kurulan bu alay Batı cephesinde Yunanlılarla savaşmaya gönderilmek üzere Ankara’ya çağrıldılar. Fakat bu alaydan bazı kişiler 5-6 Eylül gecesi bu birlikten ayrılarak Zile ve Erbaa çevresinde tekrar ayaklandılar. Eskişehir bölgesinde bulunan İkinci Kuvva-i Seyyare, isyanı bastırmak üzere Yozgat’a gönderildi. Asilerle Akdağmadeni civarında yapılan çarpışmada isyancılar yenilgiye uğratıldı ve 30 Aralık 1920’de tamamen yok edildi.

Lübnan’a Asker Gönderme Kararı (2006)

 Lübnan'a asker gönderilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Lübnan’a asker gönderme meselesi böylece sona erdi.

GÜNÜN DİĞER OLAYLARI

 

1901- National Association of Professional Baseball Leagues (NBA) kuruldu.

1930- Serbest Cumhuriyet Fırkası Lideri Fethi Bey’in 4 Eylül’de İzmir’e gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak Cumhuriyet Halk Fırkası binasını ve Anadolu gazetesi idarehanesini taşladılar.

1938- Atatürk, vasiyetnamesini yazdırdı. Vasiyet, 28 Kasım 1938 tarihinde açıldı.

1939- İstanbul müzeleri, II. Dünya Savaşı nedeniyle kapatıldı.

1950- Başvuru fazlalılığı yüzünden, üniversite giriş sınavı uygulaması başlatıldı.

1960- Muhammed Ali (Cassius Clay), olimpiyat madalyasını aldı.

1963- 20-21 Mayıs’ta askeri darbe girişiminde bulunan Albay Talat Aydemir, Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi’nce idama mahkum edildi.

1972- ‘’Filistinli Kara Eylül Hareketi’’ militanları, Olimpiyat Oyunları için Münih’e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu öldü, biri ağır yaraladı, 9 kişi rehin alındı.

1973- Devlet Film Arşivi’nde yangın çıktı; Atatürk’ün tek kopyalı filmleri yandı.

1973- Dünyanın en uzun karayolu tüneli, İsviçre’nin St. Gotthard yöresinde açıldı.

1990- Hükümete, yurtdışına asker gönderme ve Türkiye’de yabancı asker bulundurma yetkisi veren teklif, TBMM’de kabul edildi.

1991- Nelson Mandela, Güney Afrika’da Başkan seçildi.

1993- Yazar Samim Kocagöz, 77 yaşında öldü.

Anahtar Kelimeler:
3
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner4

banner6